Madagascar-Tribune.com

Toko tapaka

Naivo kely — 2009-01-26T03:48:39Z

Toko tapaka

Écouter cet article

Mitsingilaila ny fitondra foibe ankehitriny. Io dia noho ny hetsi-bahoaka izay miseho eto an-dRenivohitra, mba tsy hilazana fa mety hanerana an'i Madagasikara. Vokatry ny tsy fisian'ny fifampihainoana no anton'io, satria efa ela no nitaky fa misy tsindry hazo lena mitranga eto amin'ny firenena.

Nipoaka iny ny sarom-bilany. Ny tohiny no tsy hay na hiparitaka hatramin'ny aty vilany, na tsia, fa ny azo antoka, tsy ho faty intsony ny afo efa niotrika tao am-pon'ireo mahatsiaro fangirifiriana teto amintsika hatramin'izay. Tsy ho eto an-tanindrazana ihany no hanako ity tranga ity, fa hanerana an'izao tontolo izao. Nahoana tokoa moa no tsy hifantoka eto ny mason'ny mpanara-baovao rehetra, satria firenena handray ny fivoriana an-tampony aty Afrika isika, ny volana Jolay ho avy izao. Eo ihany koa ny fivorian'ny tany mampiasa ampahany na manontolo ny fiteny Frantsay.

Kely finoana anefa ny maro ny mety hanaovana ireo aty, noho izao hetsi-bahoaka eto an-dRenivohitra izao. Tsy hisy firenena andeha hanao sorona ny ainy any amin'ny tany misy hotakotaka. Ekena fa mety ho fandaminana ny sehatra toy izao no ahatongavan'ireny vahiny ireny, saingy isika firenena tsy misy manafika, fa firenena miady an-trano. Tsy vao izao no misy ady an-trano tahaka izao, fa saika ao anatin'ny valo na folo taona hatrany. Iza no andeha handany ron-doha lava amin'izany ? Tsy mety fay isika, fa toa voahozona ny hiady an-trano lava izao. Izay anie no ilaina ny fahaiza-mihaino sy mifanakalo hevitra e. Toko tapaka ny an'ny fanjakana sy ny ben'ny tanàna ary ireo mpanara-dia azy avy, ka ahiana ny hisian'ny fifandonana toy ny tamin'ny taona 2002. Dia hifandrafy lava eto, ary hifanagadra avy. Tsarovy fa raha mivadika eo ny glaoby eto Madagasikara, dia hisy valifaty mahatsiravina eto. Dia ho sanatria ve hisy hitsoam-ponenana toy izao mahazo an-dRatsiraka sy ny firongony izao eto ?

Hanorana sa hanavandra ?

Naivo kely — 2009-01-24T02:59:50Z

Lasa lavitra ny hetsiky ny ben'ny tanàna eto an-dRenivohitra sy ireo mpiara-dia aminy. Tsy fitakiana fe fitakiana tsotra intsony fa efa miroso any amin'ny fandrodanana ny fanjakana foibe mihitsy.

Tsapa io amin'ireo fivoriana ataon'izy ireo etsy sy eroa. Tsy misy mihitsy finiavana hiroso amin'ny fiaraha-midinika, fa izao fitakiam-bahoaka izao no hany heno amin'ny resaka avoakan'ny vavany. Ankilan'izay, dia tsy mbola hay izay ho valin-kafatra ho asetrin'ny fanjakana izao. Na ho ela anefa na ho haingana, dia ho ratsy ny fiafaran'izao tantara izao. Maro amintsika no mahafantatra ny tohiny, saingy minia tsy miloaka ny vava izay tohiny izay, sao ahitan-doza. Io hiarahana mahita io ny fifandonana eo amin'ny filoham-pirenena sy ny ben'ny tanàna. Tsy azo adino fa samy manana ny olona mpanara-dia azy avy ireo, ka ny ahiana, dia mety any amin'ireto vahoaka ireto no hifandramatra ny farany.

Heno mantsy fa misy fikambanana vonona hiaro ny safidiny tamin'ny fandaniana ny filoham-pirenena eto. “Nahazo ny isam-bato 53% ny filoha manerana an'i Madagasikara” , hoy izy ireo, ka tsy avela ho viravirain'ny olona te-handrombaka fahefana” . Hanorana sa hanavandra, hoy ny fomba fiteny ny tranga eto amin'ity tanàna ity ? Efa manomboka mifanondro molotra ihany koa ny eny anivon'ny fiaraha-monina. Ny ady an-trano no tena atahorana vokatry ny tsy fitoaviam-pijery politika eto amin'ny tanàna.

Hitarika vahoaka etsy amin'ny kianjan'Ambohijatovo indray ny ben'ny tanàna anio. Hisy ve ny sakana ataon'ny mpitandron'ny filaminana sa avelao ho eo fa rehefa reraka mangina eo ihany ?

Tanteraho fa azo atao !

Naivo kely — 2009-01-23T03:56:56Z

Raikitra ny fidinana ifotony ataon'ny fitondrana eny anivon'ny vahoaka. Fijerena mivantana ny asa tokony ho atao, mba ahafahan'ny rehetra miala ao anatin'ny fahasahiranana. Hifaninanan'ny andrim-panjakana sy ny olom-boatendry sy ny olom-boafidy ny toy izany.

Tsara tokoa ity fomba fiasa vaovao ity, satria raha tsy nidina ifotony ny filoha Ravalomanana, dia tsy nisy mpitsetra ny fanamboarana ny hopitaly etsy Befelatanana sy ny HJRA Ampefiloha. Hanara-penitra ny asa, ary maro ireo fitaovana tsy misy ao amin'ireto hopitaly ireto, na nisy fa efa simba no ho soloina vaovao. Toa nitondra fahasitranana ho an'ireo marary ny fandrenesana izany. Miara-miaky ny rehetra, fa tsy andoavam-bola ny fitsaboana tena amin'itony sehatra itony, saingy vidiana avokoa ny fanafody ampiasaina na ny trano hitoerana, raha hisafidy izany ilay marary. Midika io, fa raha tsy misy vola, dia fahafatesana no hita. Inona no sakana tsy ahafahan'ny fanjakana manome fanafody maimaim-poana ny marary ? Nahoana ihany koa raha averina indray ny fanomezana sakafo maraina, atoandro hariva ireto marary ireto ? Tanteraho fa azo atao izany, raha eo amin'ny mpitondra ny finiavana hanova.

Hiarahantsika mahita fa ny fahasalamana no voalohan-karena. Koa raha niroso amin'ny fanatsarana ny atiny sy ny ivelan'ny hopitaly ihany isika, aleo mba hitovy lenta amin'ny any ivelany ny eto an-toerana e ! Ho azo antoka fa hanana hery goavana ny vahoaka amin'ny asa izay ho ataony amin'ny fampandrosoana ny tanindrazana, ka raha sanatria marary, dia ho azo antoka fa ho tsara karakara. Izany no tena fiovana, satria vitan'ny tany aloha io, koa nahoana no tsy ho vita ankehitriny ?

Mitomany ny faritra

Naivo kely — 2009-01-22T03:20:04Z

Tonga ny rivo-doza, ary manomboka manimba zavatra maro amin'ny toerana izay lalovany, ka mampitondra takaitra ny vahoaka maro. Potika ny trano sy ny tetezana tany amin'ny faritry Menabe, ary toy izany ny any Sava. Manomboka misy ny tra-boina, ary mandray ny andraikiny ny eo anivon'ny BNGRC.

Miakatra ny rano, ary manomboka hita ny fahapotehan'ny voly isan-karazany. Tsy mbola misy ny aina nafoy, izay isaorana ilay nahary, fa ny biby fiompy kosa no voalaza fa nisy lasan'ny rano. Na eo aza izany, dia tsy kivy tsy ketraka ny mponina fa mitraka hatrany. Manomboka aparitaka any amin'ireo olona efa tra-boina ankehitriny ny fanampiana avy amin'ny fitondram-panjakana, toy ny sakafo sy ny fanafody. Andro maromaro mialohan'izao fahatongavan'izao rivo-doza izao no efa niomana mialoha ny sehatra iray miahy amin'ny loza voajanahary toy izao. Efa maro ny trano lay naparitaka eran'ny faritra, ho fiomanana mialohan'ny loza.

Mifantoka any amin'ity rivo-doza ity avokoa ny mason'ny rehetra. Rariny izany, satria loza mihatra amin'ny firenena. Tsy apetraka ho andraikitry ny fanjakana samy irery anefa ny fisorohana ny loza fa manana andraikitra goavana lehibe amin'io ny isam-batan'olona. Ny haino aman-jery isan-karazany. Aoka mba omena sehatra amin'ny fampahalalàna vaovao ny vahoaka, fa tsy dia ny resaka politika izay manimba hatrany no omena sehatra isan'andro. Izay ilay andraikitra fanabeazana sy fitaizana eo amin'ny fahampahalalam-baovao isan-karazany. Mitomany tanteraka ny faritra maro noho iny rivo-doza iny, izay tsy ho vita ao anatin'ny fotoana fohy ny fanarenana ny simba.

Midika izany, fa ho sasatry ny manarina hatrany isika isan-taona izao. Antenaina fa tsy hanampy trotraka ny fahasimbana ny “rivo-doza politika” izay toa miha-mahazo vahana eto amin'ny firenena. Zava-droa loha samy hafa nefa sahala ireo. Samy manimba ny toe-karena avokoa ireo, ka samia mitandrina, fa ny nitranga teo aloha aza efa nanenenana.

Mandehandeha mahita raha

Naivo kely — 2009-01-21T03:39:43Z

Manomboka ny asa etsy Befelatanana. Nisento avokoa ny rehetra, tamin'ny fanapahan-kevitra noraisin'ny fanjakana momba ny fanamboarana azy ity. Niara-niaky ny rehetra, fa tsy tao anatin'ny tetikasan'ny minisiteran'ny Fahasalamana ny hanamboatra azy io, saingy rehefa nidina tampoka teny ny filoha Ravalomanana, dia niroso tamin'ny baiko hentitra ny hanamboarana izany hopitaly manana ny lazany izany.

Tsy ao anatin'ny tetibolan'ny minisitera taona 2009 ny fisian'ny fanamboarana azy. Eny na dia miakatra andro aman'alina aza ny teti-bola natokan'ny fanjakana ho entin'ny minisitera miasa. Vola avy any amin'ny filoham-pirenena mitentina Ar 200 tapitrisa aloha hatreto no entina hanarenana ny simba. « Izay marary andrianina », hoy ny fomba fiteny Malagasy izay. Mbola mitoetra ve io ankehitriny ? Tsia no valiny, satria izay tsy manam-bola dia eo no raisina. Misy ny ezaka izay apetraka eny anivon'ireny minisitera ireny, saingy moa mba azontsika an-tsaina no mitranga any amin'ny toeram-pitsaboana lavitra andriana rehetra any ? Ny eto an-dRenivohitra aza fahapotehana no hita. Miaiky ny rehetra fa marina ilay tenin'ny filohan'ny Nosy, ny tsy tokony hijanonan'ny tompon'andraikim-panjakana ao anaty birao lava. « Ny mandehandeha mahita raha », hoy ny fomba fiteny, koa antenaina fa raha misy ny fitsidihana matetika ataon'ireo manam-pahefana isan-karazany, dia hivaha avokoa ny olana mianjady amin'ny mponina maro isaky ny faritra. Sa tsy sahy mandray andraikitra mivantana ireny olona nomena fahefana ireny, raha tsy eo ny filoha ?

Very ny hasina maha-malagasy

Naivo kely — 2009-01-20T03:37:32Z

Manimba zavatra ny politika. Tafiditra lalina amin'io anefa isika eto an-dRenivohitra, ary mifampiahiahy avokoa ny mpiara-belona rehetra. Fomban-javatra io, satria na ny mpivady aza tsy miray fandriana rehefa samy manana ny firehana arahiny ny andaniny sy ny ankilany.

Ny tena mampalahelo tao anatin'izay andro vitsivitsy izay, dia ny fahaverezan'ny soa toavina maha-malagasy sahady eo amin'ny ankolafin'olona sasany. Voaivaiva ny raiamandrenin'ny firenena, dia ny filoha Ravalomanana izany. Nahetrin'ny sasany ambany ny haja sy voninahitry ny firenena. Endrika iray, izay hilazana ny tsy fisian'ny fahamatoran'ny toe-tsaina ny toy izany. Tsarovy, fa na inona tsy fitoviam-pijery politika eto, dia mbola Ravalomanana ny filoham-pirenena, ary raiamandrenin'ny Malagasy rehetra. Tsy ho diso isika raha mametraka hatrany ny haja ho an'izany raiamandreny izany.

Toy izany koa ny mpomba ny ankilany. Izany ben'ny tanàna eto an-dRenivohitra izany, dia manana anjara lehibe hitondra ny tanàna sy ny fiainam-bahoaka ao aminy. Manana ny fomba fijery manokana izay tsy hitoviany amin'ny mpitondra izy. Tsy izay no entina hanambaniana ity ben'ny tanàna ity eo amin'ny lafiny maro. Ny hevitra no tsy mitovy, fa ny ra maha-malagasy ao amintsika rehetra. Nahoana no vingavingain'ny hafa ihany koa ity ben'ny tanàna ity ? Omeo ny haja amam-boninahiny ireo olona roa tsy mitovy fomba fijery ireo. Zaran'ny hafa aza isika hifanebaka am-pitoerana eto, ka hiafara amain'ny ady an-trano, mba ahamora ny hanjanahana antsika amin'ny lafiny maro. Dia ho sanatria ve hitovy amin'ireo tany atsy Afrika hanjakan'ny vono olona sy ny ady an-trano ny eto an-dRenivohitra, izay efa mitady ahazo vahana any amin'ny faritra samy hafa ? Miankina amintsika mianakavy ny hipetrahan'ny fampanjakana ny fifanajana, na dia ao aza ny fomba fijery samy manana ny azy. Aleo haka anjorom-bala ny tendrom-po tsy mba namana sao hanenenana atsy ho atsy.

Totohondry tsy mivonkona amin'ireny ve Fahendrena ?

RAW — 2009-01-19T02:49:18Z

An'alina ny olona tonga tetsy Ambohijatovo ny sabotsy lasa teo. Nizotra sy nirava tsy nisy romoromo ary dia afaka niteny sy naneho ampahibemaso ny fitiavany izany demokrasia izany na ny tonga teny an-kianja na ny tsy tonga teny. Satria ampahany amin'ny mponina eto Antananarivo tokoa ireny teo Ambohijatovo ireny.

Antso voalohany hono iny ary dia afa-po ny mpikarakara. Afa-po koa ny mpitandro ny filaminana satria tsy araka ny natahorana azy hoe hisy korontana. Raha tsorina dia samy nahatsapa fa tsy hisy hahazo tombontsoa amin''izay korontana eo na ny mpikarakara sy mpikatsaka fahalalahana sy fahafahana maneho hevitra sy mitaky fitoviana, na ireo izay mahita fa efa misy ireo rehetra ireo fa inona indray ity hetsika tarihin'ny Ben'ny tanàna ity ?

Ny fotoana tamin'ny sabotsy moa dia nararaotina ihany koa nanaovana antso faharoa nolaroina fitakiana hafa noho ireo efa natao teo aloha. Ary raha ny fahitana azy dia niakatra antanan-tohatra hafa ny fitakiana. Na dia tsy niafina tamin'ny olona rehetra aza ny tian-katongavana tamin'ireny dia mazava fa mitaky fanovana ny Ben'ny Tanàna. Toa mananatra sy mampitandrina ny mpitondra izy amin'ireny. Ity tokoa angaha no tonga amin'ny tenin-jatovo hoe “totohondry tsy mivonkona amin'izany efa maty hozatra” ; mba hilazana hoe efa tena fiantsiana mihitsy. Raha ny fahendrena Malagasy aloha, izay noventesina matetika tato ho ato dia toa tsy mifanandrify loatra. Efa miova tokoa ny toetrandro, efa maoderina sy “mondialisation” izao. Amin'ny mpanabe sy ny mpandinika aloha dia satry aza ny zanaka miteny sy mampahafantatra ny alahelony toa izay mamoy fo any ambadika any rehefa tsy afaka mifampiresaka intsony ny ao an-trano. Araka ny mba naverimberin'ny mpampianatra tany an-tsekoly dia ny fifampiresahana, ny fifampihainoana no tena mampirindra ny fiarahamonina, na ao an-tokantrano io na ivelany.

Hatrizay tokoa, hoy ny olobe iray, dia be loatra ny mitompo teny fantatra ka nahatonga ireny fihetsehan'Antananarivo nifanesy ireny. Ary dia notanisainy teo ny hetsika 1971-1972, 1991-1992, 2001-2002. Dia nanontany tena izy hoe dia mbola hiverina amin'ireny indray ve amin'ity fa tsy hahalala hifampihaino, hifanantona sy hiara-hitady vaha-olana maharitra ? Sao dia hananan-tsiny amin'ny tanindrazana fa toa Antananarivo foana, izay samy tian'ny an-daniny sy an-kilany raha ny fijery sy fahafantarana azy, no hipoiran'ny fanafintohinan'ny hafa ?

Asa moa fa dia tosa-kevitry ny antitra io. Raha ny demokrasia aloha dia ady isan'andro isan'andro ary tahaka izay koa ny fahalalahana. Ny marina dia tsy azo mora foana io ary tsy hisy fanjakana izany hanome an'io fotsiny amin'izao raha tsy mitaky ny olom-pirenena.

Takon'ny aloka

Naivo kely — 2009-01-17T02:27:31Z

Tia raha isika eto Madagasikara, ary tsy mety fay amin'izay tranga efa nampidi-doza ny firenena. Hifantoka etsy Ambohijatovo ny mason'ny mpanara-baovao maro. Na dia ambara aza fa leo politika ny olona, dia tsy azo hodian-tsy hita ny fifantohan'ny saina amin'izay mety ho tohin'ny tolona ataon'ny mpanohitra.

Ny mampalahelo, dia variana amin'ny resaka toy izao ny ankamaroan'ny maro, ka ny lahasa entina hanatsara ny fianam-bahoaka andavan'andro no adino. Ny mpitantana ny kaominina, dia hifantoka amin'ny fitakiana ataony manomboka izao etsy Ambohijatovo. Ny fanjakana foibe kosa, dia mety ho variana hamono ny afo arehitry ny sasany. Ny vahoaka kosa etsy ankilany very fanahy toy ny valala voatango. Ekena fa misy tompon'andraikitra isan-karazany mampandeha ny masinina adiministrativa, saingy toa takon'ny aloka ireny asa ireny, raha tsy hiteny afa-tsy ny fanamboarana ny hopitaliben'i Befelatanana, ny fijinjana ny vary aloha, sy ny fanadiovana ireo lakan-drano isan-karazany eto an-dRenivohitra. Misy ny faly amin'ity hetsika manomboka anio eny Ambohijatovo ity, ary tsy vitsy koa ny tsy faly, satria manelingelina ny fihariany.
Ny ho avin'i Madagasikara, manao ahoana ? Mianakina aminao ny valiny.

Aza maika ny hanidina

Naivo kely — 2009-01-16T03:31:20Z

Takon'ny resaka politika ny sehatra maro eto amin'ny firenena. Ary mahaliana ny maro izay maneho hevitra amin'izany. Isan'io ny nambaran'ingahy ben'ny tanàna sy ny filohan'ny Repoblika ny alarobia teo.

“Na inon-kidona na inon-kihatra, dia tsy hihemotra amin'ny jadona ny tenako” , hoy ny ben'ny tanàna Rajoelina. Niantso ny vahoaka rehetra ny tenany ny sabotsy izao mba hiara-hifanotrona etsy Ambohijatovo. Ny filoha ihany koa anefa, raha nihaona tamin'ireo ankolafin'olona maro teto an-dRenivohitra teny Iavoloha, dia nanamafy, fa vonona ny hanatsara ny renivohitra ny tenany. Nampahatsiahiviny tamin'io, fa manomboka miha-potika ireo asa natao teo aloha. “Tsy avelantsika ho potehin'olona iray ny Renivohitra, satria misy olona maika ny hanidina nefa tsy ampy elatra", hoy ihany ny filoha.

Samy mamisavisa ireo andahan-teny ireo ny mpomba ny andaniny sy ny ankilany. Raha atao indray mijery tokoa, dia zary adino hatreo ny asam-bahoaka eto an-dRenivohitra. Mifantoka tanteraka any amin'ny resaka politika mantsy ny ankamaroan'ny mpitondra eto. Hiasa no nametrahan'ny vahoaka azy ireo, fa tsy hitarika grevy. Na eo aza anefa ireo hambara ho fitakiana hiseho manomboka ny sabotsy ho avy izao, dia tokony hizotra tsara ihany ny asa atao eto. Zary sorona tsy fidiny ireo mpandoa hetra raha tanàna maloto sy potika no iainany, nefa teo aloha efa mba namiratra teo anivon'izao tontolo izao i Antananarivo, ka nahatonga antsika nahazo ireny loka eran-tany ireny. Aza maika ny hanidina, ary aoka ihany koa tsy hifampihantsy ady. Any amin'ny vahoaka izao ny baolina, ka izay mendrika amin'ny filoha sy ny ben'ny tanàna no ahazo ny fon'Antananarivo.

Tsy taitra ny maro

Naivo kely — 2009-01-15T03:31:23Z

Izay ataon-dry zareo matanjaka eo, dia zakaina avokoa e. Io no teny heno etsy sy eroa nandritra ny andro vitsy teto an-dRenivohitra. Momba ny hetsiky ny mpanohitra io. Samy naneho ny heviny avokoa na ny filohan'ny Repoblika ny talata lasa teo, ary novalian'ny ben'ny tanàna Andry Rajoelina ihany koa ny alarobia.

Tsapa fa misy ny alahelo an'ity ben'ny tanàna ao amin'ny maro, saingy toa tsy marisika ny hanao hetsika politika intsony ny olona. Ireo ve tsy ahay hifandamina eo hoy indray ny hafa, fa ny sakafo hiditra ato an-kibo aloha izao no maika. Dia ny mihaino resaka sisa no atao e. Mifamahofaho ao an-tsain'ny maro tokoa ireo hetsika politika nitranga teto Madagasikara nandritra ny taona maro. Aiza no hiafarantsika amin'izao ? Toa saika manome tsiny avokoa ny mpifanolo-bodirindrina rehetra raha nahita ny tena nandeha nihazo ny Kianjan'ny 13 mey tao anatin'ny tolona nifandimby izay. Ny pataloha rovitra tamin'izany, mbola tsy voazaitra. Ny mpiasa namono tena, toa tsy nisondrotra grady, fa ny 10% fanome hatramin'izay no mbola azo. Ireo nahay nilomano nanakaiky ny mpitondra no toa nahazo vahana, ka nijoalajoala tao anatin'ny taona vitsy ny trano be sy ny fiara.

Mandeha ny ora sy ny fotoana. Mbola andeha amin'izay hetsika hitranga eto ve ny tena ? Tsy taitra amin'izany intsony ny maro, raha mandre ny resaka anaty fiara fitateram-bahoaka sy eny an-tsena rehetra eny. Dia ho hita izay mbola sahy hanao sorona ny fiainany, satria ireo nihetsika mba nanohitra ity fitondrana ity aza ka tsy misy mpijery intsony any am-ponja e.